Σημαντικές αλλαγές στον αντισεισμικό σχεδιασμό και την ενίσχυση της ασφάλειας των κατασκευών στην Ελλάδα προτείνονται μέσω του νέου Σεισμικού Χάρτη της χώρας, που εκπόνησε η Ερευνητική Μονάδα Εδαφοδυναμικής και Γεωτεχνικής Σεισμικής Μηχανικής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ.

Ο χάρτης ακολουθεί τις επιταγές του αναθεωρημένου ευρωπαϊκού κανονισμού Ευρωκώδικα 8 (EC8) για τον αντισεισμικό σχεδιασμό, ο οποίος καθορίζει τους κανόνες για τη μελέτη, κατασκευή, αποτίμηση και ενίσχυση κτιρίων και τεχνικών έργων. Οι νέες προδιαγραφές είναι αυστηρότερες, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των πολιτών.

Πρωταρχικός στόχος παραμένει η προστασία της ανθρώπινης ζωής μέσω της αποφυγής κατάρρευσης των κτιρίων, καθώς ο σχεδιασμός για μηδενικές ζημιές είναι πρακτικά ανέφικτος.

Η ομάδα του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον ομότιμο καθηγητή και αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σεισμικής Μηχανικής Κυριαζή Πιτιλάκη, υπέβαλε επίσημα την πρόταση του Νέου Σεισμικού Χάρτη και του Εθνικού Προσαρτήματος στον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και στον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ), αρμόδιο φορέα για τους Ευρωκώδικες.

Με βάση τον προτεινόμενο χάρτη, η Ελλάδα χωρίζεται πλέον σε πέντε σεισμικές ζώνες αντί για τρεις, επιτρέποντας λεπτομερέστερη αποτύπωση της χωρικής μεταβλητότητας της σεισμικής επικινδυνότητας, λαμβάνοντας υπόψη και την πληθυσμιακή πυκνότητα.

«Ο Ευρωκώδικας 8 βρίσκεται στην τελική φάση της αναμόρφωσης, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή σε δύο χρόνια, ενσωματώνει τη νέα γνώση που έχει αποκτηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, είναι γενικά πιο αυστηρός, περιορίζει τις αβεβαιότητες και προσφέρει αυξημένα επίπεδα ασφάλειας», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Πιτιλάκης. Ο ίδιος εξηγεί ότι ο νέος χάρτης σεισμικής επικινδυνότητας αφορά τόσο τον σχεδιασμό νέων κτιρίων όσο και τον έλεγχο και την ενίσχυση υφιστάμενων κατασκευών, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν ανεγερθεί πριν το 1960 ή με παλαιότερους κανονισμούς. «Το θέμα αυτό είναι μεγάλης σπουδαιότητας τόσο για τα ιδιωτικά όσο και για τα δημόσια κτίρια», υπογραμμίζει ο καθηγητής.

Οι σεισμικές δράσεις στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Ο ισχύων σεισμικός χάρτης (ΕΑΚ2003) βασίστηκε σε δεδομένα προ τριακονταετίας και εφαρμόζεται από το 2003. Η σεισμική δράση σχεδιασμού αντιστοιχεί στο σεισμικό φορτίο που πρέπει να αντέξει ένα κτίριο ώστε να αποφευχθούν μεγάλες ζημιές και να διασφαλιστεί η ανθρώπινη ζωή. Για τα κοινά κτίρια κατοικίας λαμβάνεται πιθανότητα 10% υπέρβασης στα 50 χρόνια, ενώ για κρίσιμες υποδομές, όπως νοσοκομεία και σχολεία, τα όρια είναι αυστηρότερα.

Στην πρόταση του Νέου Σεισμικού Χάρτη χρησιμοποιήθηκε το ενοποιημένο ευρωπαϊκό μοντέλο ESHM20, που αναπτύχθηκε με τη συμμετοχή όλων των σημαντικών ερευνητικών κέντρων της Ευρώπης, μεταξύ αυτών και του ΑΠΘ. Το μοντέλο ενσωματώνει την πιο πρόσφατη επιστημονική γνώση και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και η αναθεώρηση του Ευρωκώδικα 8.

Οι βασικές αλλαγές

Ο νέος χάρτης προβλέπει πέντε σεισμικές ζώνες αντί για τρεις. Για τον καθορισμό τους ελήφθησαν υπόψη πληθυσμιακά κριτήρια, δίνοντας έμφαση στις πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπως η Αττική και η Θεσσαλονίκη. Τα όρια των ζωνών σχεδιάστηκαν ώστε να μην τέμνουν μεγάλες αστικές περιοχές και να εναρμονίζονται με τις διοικητικές ενότητες.

Καταργείται η αποκλειστική χρήση της μέγιστης εδαφικής επιτάχυνσης (PGA) ως μοναδικής παραμέτρου σχεδιασμού. Ο νέος σχεδιασμός βασίζεται σε δύο φασματικές τιμές επιτάχυνσης, που περιγράφουν πληρέστερα τη σεισμική συμπεριφορά των κατασκευών. Οι τιμές της εδαφικής επιτάχυνσης κυμαίνονται από 0.13g στη Ζώνη 1 έως 0.37g στη Ζώνη 5.

Οι νέες σεισμικές ζώνες

Η Ζώνη 5, με κόκκινο χρώμα, έχει τη μεγαλύτερη σεισμική επικινδυνότητα, ενώ η Ζώνη 1, στη Θράκη, τη μικρότερη.

Η περιοχή γύρω από τον Κορινθιακό κόλπο και η Δυτική Πελοπόννησος εντάσσονται πλέον στη ζώνη υψηλής επικινδυνότητας, όπως και τα Ιόνια νησιά.

Η Θεσσαλονίκη ενοποιείται με τη Χαλκιδική, ενώ η Αλεξανδρούπολη εντάσσεται στη Ζώνη 2. Η Αττική χωρίζεται σε τρεις ζώνες, λόγω των διαφορετικών επιπέδων επικινδυνότητας στα επιμέρους τμήματά της.

Η Κρήτη ανήκει στη ζώνη 4

 

«Ο μηχανικός, εκτιμώντας το είδος του εδάφους και τη ζώνη στην οποία ανήκει η κατασκευή, μπορεί να υπολογίσει με ασφάλεια τα σεισμικά φορτία σχεδιασμού», εξηγεί ο κ. Πιτιλάκης.

Οικονομικές επιπτώσεις

Για την υιοθέτηση του νέου χάρτη, η Πολιτεία πρέπει να γνωρίζει το συναρτώμενο οικονομικό κόστος. Η ομάδα του ΑΠΘ εκτίμησε τη σεισμική διακινδύνευση για περίπου 3,2 εκατομμύρια κτίρια κατοικίας, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Υπολογίστηκε ότι με την εφαρμογή του νέου χάρτη το 80% των κτιρίων θα υποστεί μικρές ή ασήμαντες ζημιές, ενώ το 4% σοβαρές έως πολύ σοβαρές.

Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος επισκευών ανέρχεται σε περίπου 108 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένο κατά 20 δισ. σε σχέση με τον ισχύοντα κανονισμό. Στη μητροπολιτική Θεσσαλονίκη, με περίπου 80.000 κτίρια, το 90% θα έχει μικρές ή καθόλου ζημιές, ενώ το 1% —κυρίως παλαιά κτίρια— θα υποστεί πολύ σοβαρές βλάβες, με συνολικό κόστος ζημιών περί τα 7 δισ. ευρώ.

 

«Ο Νέος Σεισμικός Χάρτης Σεισμικής Επικινδυνότητας βασίζεται στα πλέον σύγχρονα δεδομένα, είναι επιστημονικά τεκμηριωμένος, πληροί τις προδιαγραφές του Ευρωκώδικα 8 και το κόστος εφαρμογής του είναι λογικό και διαχειρίσιμο», καταλήγει ο κ. Πιτιλάκης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Χουλιάρας για τον σεισμό στην Κρήτη: Οι ενδείξεις συνηγορούν ότι τα 5,7 Ρίχτερ ήταν ο κύριος σεισμός

Κρήτη: Του έστειλε τα λεφτά για το μηχάνημα... και μετά μην τον είδατε!